Нәтиже:

BMI Classification Table
ИМТ	жіктелуі
< 18,5	дене салмағы жеткіліксіз
18,5–23,0	қалыпты дене салмағы
23,0–24,9	артық дене салмағы
> 25	Семіздік

Бұл ИМТ калькуляторы 20 жасқа дейінгі адамдарға қолданылмайды. Балалар мен жасөспірімдер үшін ИМТ интерпретациясы, бірдей формула қолданылғанына қарамастан, өзгеше болады. 20 жасқа дейінгі адамдар үшін ИМТ туралы ақпарат алу үшін медициналық маманға жүгініңіз.

ИМТ есептеу нәтижелері: бұл нені білдіреді?

Сіздің нәтижеңіз: II дәрежелі семіздік

ИМТ-ның 35,0–39,9 аралығындағы мәні семіздіктің бар екенін көрсетуі мүмкін.

Ұсыныстар

ИМТ-ның 35,0–39,9 аралығындағы мәні семіздіктің бар екенін және дене салмағымен байланысты асқынулардың даму қаупінің жоғары екенін білдіруі мүмкін.

Семіздікті басқару және емдеудің мақсаты тек дене салмағын азайту емес, ең алдымен жалпы денсаулықты жақсарту және басқа аурулардың даму қаупін төмендету екенін есте сақтау маңызды.

Осы ИМТ санатына жататын адамдарға ұсынылуы мүмкін, ғылыми дәлелдерге негізделген семіздікті емдеу тәсілдері бар.

Дәрігердің ұсынымдары жеке қажеттіліктерді, қазіргі денсаулық жағдайын және дене салмағымен байланысты асқынулардың болуын ескере отырып қалыптастырылады.

Емдеу мыналарды қамтуы мүмкін:

Дұрыс тамақтану
Физикалық белсенділік деңгейін арттыру
Мінез-құлық терапиясы
Тамақтануды алмастыратын өнімдер / төмен калориялы диеталар
Семіздікті дәрілік емдеу
Бариатриялық хирургия

Емдеу нұсқалары туралы толығырақ ақпаратты осы жерден біле аласыз.

ИМТ мен бел шеңберінің бойының ұзындығына қатынасы жүрек денсаулығын қорғауға қалай көмектеседі

Артық дене салмағы немесе семіздігі бар адамдарда жүрек-қантамыр ауруларының (ССЗ) даму қаупі жоғары болады.

ССЗ даму қаупін бағалау үшін дене салмағының индексі (BMI), сондай-ақ бел шеңберінің бойының ұзындығына қатынасы (Waist-to-Height Ratio, WHtR) қолданылады. WHtR жоғары артериялық қысым мен холестерин деңгейінің жоғарылауы сияқты жүрек-қантамырлық қауіп факторларын бағалауда неғұрлым сенімді көрсеткіш болып саналады.

ИМТ адамның бойы мен салмағына сүйене отырып, салмақ санатын анықтау үшін қолданылады. Ал WHtR бой мен бел шеңберінің өлшеміне негізделе отырып, май тінінің ағзада қалай таралғанын бағалауға мүмкіндік береді.

WHtR көрсеткішін өлшеу аса маңызды, өйткені іш аймағында май тінінің артық жиналуы жүрек ауруларының даму қаупінің жоғарылауымен байланысты.

Өз ИМТ және WHtR көрсеткіштерін білу жүрек денсаулығына саналы түрде қарауға және дене салмағын басқару бойынша қадамдар қажет пе екенін түсінуге көмектеседі.

Бел шеңберінің бойға қатынасын есептеу және оның сіз үшін нені білдіретінін білу үшін осы жерді басыңыз.

Аймағыңызда дене салмағын басқару бойынша маманды табыңыз

Маманнан кеңес алып, салмақты бақылаудың заманауи тәсілдері туралы көбірек біліңіз.

Табу

Емдеу

Медициналық маман жеке қажеттіліктерді, денсаулықтың қазіргі жағдайын және дене салмағымен байланысты асқынулардың болуын ескере отырып ұсыныстар береді.

Емдеу нұсқаларына мыналар жатады:

Дұрыс тамақтану
Физикалық белсенділік деңгейін арттыру
Мінез-құлық терапиясы
Тамақтануды алмастыратын өнімдер / төмен калориялы диеталар
Дене салмағын төмендетуге арналған препараттар
Бариатриялық хирургия*

Пайдалы кеңестер мен ұсынымдар

Егер сіздің ИМТ көрсеткіші артық дене салмағын немесе семіздікті көрсетсе, денсаулыққа пайдалы салмаққа жақындауға көмектесетін өзгерістер туралы ойланатын уақыт келген болуы мүмкін. Дене салмағына көптеген факторлар әсер етеді, сондықтан оны басқарудың әртүрлі жолдары бар.

Төмендегі бөлімді таңдап, бүгіннен бастап қандай қадамдар жасауға болатынын біліңіз.

Тамақтану

Салмақ төмендетуге арналған әмбебап «мінсіз» диета жоқ. Алайда дене салмағын басқаруға және оның қайта қосылу қаупін азайтуға көмектесетін ғылыми негізделген тамақтану тәсілдері бар.

Тамақтануда шамадан тыс шектеулерге емес, сау салмақты сақтауға назар аудару маңызды. Семіздікті емдеуде қолданылатын диеталық тәсілдердің мысалдары төменде келтірілген:

Жерорта теңізі диетасы
Талшыққа бай диета
Вегетариандық диета

Дұрыс тамақтануды қалай бастауға және дене салмағын тиімді бақылау үшін өнімдерді қалай таңдауға болатыны туралы толығырақ осы жерден оқыңыз.

Психикалық денсаулық

Дене салмағының қосылуы мен төмендеуінің себептері әртүрлі болуы мүмкін және көбіне адамның эмоциялық жағдайымен байланысты.

Кейбір адамдар тамақты қиын жағдайлармен күресу немесе эмоцияны басу құралы ретінде пайдаланады. Мұндай мінез-құлық эмоциялық артық тамақтану деп аталады, сондықтан кей жағдайларда тек диеталық ұсыныстар емес, психологиялық қолдау да қажет болуы мүмкін.

Стресс те тамақтану әдеттеріне әсер етіп, семіздік қаупін арттыруы мүмкін. Стрессті басқару — дене салмағын басқару жоспарына енгізуге болатын стратегиялардың бірі.

Стресс пен дене салмағын басқару бойынша 8 кеңесті алыңыз.

Физикалық белсенділік

Тұрақты физикалық белсенділік дене салмағын төмендету мен оны сақтауда маңызды рөл атқарады. Салмақты басқару бағдарламасының тиімділігін арттыру үшін аэробтық және күштік жаттығуларды бірге қолдану ұсынылады.

Сонымен қатар күн бойы жалпы қозғалыс белсенділігін арттыру маңызды.

Физикалық белсенділіктің жаңа бағдарламасын қауіпсіз әрі сенімді түрде қалай бастауға болатыны туралы кеңестерді осы жерден табыңыз.

Ұйқы

Ұйқының жеткіліксіздігі гормоналды тепе-теңдікке әсер етіп, тамақтану әдеттеріне ықпал етуі мүмкін. Ұйқы сапасы жақсарған кезде дұрыс таңдау жасау және артық әдеттерге қарсы тұру оңайырақ болады.

Ұйқы әдеттерін жақсарту үшін келесі ұсыныстарды қолданып көріңіз:

Ұйқының тұрақты режимін қалыптастырыңыз
Ұйқыға дейін тынығып, босаңсыңыз
Жатын бөлмені ұйқыға қолайлы ортаға айналдырыңыз

Ағза мен ой-сананың қажетті ұйқысын қамтамасыз ету жолдары туралы толығырақ осы жерден оқыңыз.

Семіздікпен байланысты денсаулыққа қауіптер

ИМТ есептеу денсаулыққа саналы көзқарас қалыптастырудың алғашқы қадамы болуы мүмкін. Алайда BMI барлық жағдайды толық көрсетпейді.

Семіздікке байланысты қауіптерді, әсіресе жүрек денсаулығына қатысты тәуекелдерді толық бағалау үшін бел шеңберінің бойға қатынасын есептеу ұсынылады.

Артық дене салмағымен немесе семіздікпен өмір сүру өлім-жітімнің және басқа аурулардың даму қаупінің жоғарылауымен байланысты. Жалпы алғанда, BMI неғұрлым жоғары болса, семіздікке байланысты созылмалы аурулардың даму ықтималдығы соғұрлым жоғары, оның ішінде:

2-типті қант диабеті
жүрек-қантамыр аурулары
инсульт
артериялық қысымның жоғарылауы
бедеулік
депрессия және мазасыздық бұзылыстары
жүректің ишемиялық ауруы
дислипидемия
метаболикалық дисфункциямен байланысты стеатогепатит (MASH)
гастроэзофагеальды рефлюкс ауруы (ГЭРА)
метаболикалық синдром
несеп ұстай алмау
ұйқыдағы обструктивті апноэ және тыныс алу бұзылыстары
созылмалы бүйрек ауруы
онкологиялық аурулардың әртүрлі түрлері, соның ішінде (шектелмей): сүт безі, тоқ ішек, эндометрий, өңеш, бүйрек, аналық без және ұйқы безі обыры
тізе буынының остеоартрозы
өт-тас ауруы
тромбоз
подагра
Қалыпты ИМТ бар адамдармен салыстырғанда өлім қаупі де жоғары болады.

Жиі қойылатын сұрақтар

Неліктен ИМТ білу маңызды?

Дене салмағының индексі (ИМТ) — артық май тінімен байланысты аурулардың даму қаупін бағалауға көмектесетін ыңғайлы көрсеткіш.

Артық дене салмағымен немесе семіздікпен өмір сүру өлім-жітімнің жоғары қаупімен және басқа аурулар мен жағдайлардың даму ықтималдығының артуымен байланысты.

Жалпы алғанда, ИМТ көрсеткіші жоғарылаған сайын, семіздікпен байланысты созылмалы аурулардың даму ықтималдығы да артады, соның ішінде:
2-типті қант диабеті
жүрек-қантамыр аурулары
инсульт
артериялық қысымның жоғарылауы
бедеулік
депрессия және мазасыздық бұзылыстары
жүректің ишемиялық ауруы
дислипидемия
метаболикалық дисфункциямен байланысты стеатогепатит (MASH)
гастроэзофагеальды рефлюкс ауруы (ГЭРА)
метаболикалық синдром
несеп ұстай алмау
ұйқыдағы обструктивті апноэ және тыныс алу бұзылыстары
созылмалы бүйрек ауруы
онкологиялық аурулардың әртүрлі түрлері, соның ішінде (шектелмей): сүт безі, тоқ ішек, эндометрий, өңеш, бүйрек, аналық без және ұйқы безі обыры
тізе буынының остеоартрозы
өт-тас ауруы
тромбоз
подагра
Қалыпты ИМТ бар адамдармен салыстырғанда өлім қаупі де жоғары болады.

Егер сізде аталған аурулардың кез келгені немесе олардың ИМТ-мен байланысы туралы сұрақтар туындаса, бұл мәселені дәрігермен талқылаңыз. Дәрігер жеке қауіптерді бағалауға және дәл сіз үшін пайдалы болатын қадамдарды анықтауға көмектесе алады.

ИМТ-нің шектеулері қандай?

ИМТ — қарапайым әрі объективті көрсеткіш болғанымен, кейбір жағдайларда және белгілі бір адамдар топтары үшін жеткілікті дәл болмауы мүмкін. Зерттеулер көрсеткендей, ИМТ егде жастағы адамдарда, спортшыларда, бойы өте ұзын немесе өте аласа адамдарда, сондай-ақ бұлшықет массасы айқын адамдарда ауру қаупін болжауда дәлдігі төмен болуы мүмкін.

Сонымен қатар, ИМТ келесі факторларды ескермейді:

семіздікпен байланысты аурулардың тұқым қуалайтын қауіп факторлары
семіздікпен тікелей байланысты емес қоршаған орта мен өмір салты факторлары
май тінінің ағзада жеке ерекшеліктерге сай таралуы

Маңыздысы: семіздікпен өмір сүру міндетті түрде денсаулықтың нашар екенін білдірмейді, дәл сол сияқты «қалыпты» салмақ та әрдайым денсаулықтың кепілі бола бермейді.

ИМТ сізді тұлға ретінде анықтамайды, алайда өз ИМТ көрсеткішіңізді түсіну денсаулығыңызға саналы түрде қараудың маңызды құралы бола алады.

ИМТ көрсеткішіне қарамастан, медицина мамандары дұрыс тамақтану мен салауатты өмір салтын ұстануды ұсынады. Дене салмағы мен денсаулыққа қатысты сұрақтарды дәрігермен талқылап, дәл сіз үшін пайдалы болатын қадамдарды анықтаңыз.

Дереккөздер

Adult BMI categories (204) Centers for Disease Control and Prevention. Available at: https://www.cdc.gov/bmi/adult-calculator/bmi-categories.html#:~:text=BMI%20is%20a%20calculated%20measure,BMI%20is%20a%20screening%20measure.
Sharon, A. (2024) 11 signs that you’re not eating enough, Healthline. Available at: https://www.healthline.com/nutrition/signs-of-not-eating-enough#skin-problems
Rueda-Clausen, C F et al, “Assessment of People Living with Obesity,” Can. Adult Obes. Clin. Pract. Guidel., pp. 1–17, 2020.Available: http://obesitycanada.ca/wp-content/uploads/2020/09/6-Obesity-Assessment-v5-with-links.pdf.
Durrer Schutz, D. et al. (2019) ‘European practical and patient-centred guidelines for adult obesity management in Primary Care’, Obesity Facts, 12(1), pp. 40–66. doi:10.1159/000496183.
Garvey, W T et al, “American Association of Clinical Endocrinologists and American College of Endocrinology comprehensive clinical practice guidelines for medical care of patients with obesity.” Endocrine Practice 2016;22:1–203. DOI: https://doi.org/10.4158/EP161365.GL
Prevention -Coronary heart disease (2024) NHS choices. Available at: https://www.nhs.uk/conditions/coronary-heart-disease/prevention/
Liu, Leiling et al. (2025) Safety and effects of anti-obesity medications on weight loss, cardiometabolic, and psychological outcomes in people living with overweight or obesity: a systematic review and meta-analysis. DOI: https://doi.org/10.1016/j.eclinm.2024.103020
Health risks of Overweight & obesity (2023) National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases. Available at: https://www.niddk.nih.gov/health-information/weight-management/adult-overweight-obesity/health-risks
Kirk SFL, Ramos Salas X, Alberga AS, Russell-Mayhew S. Canadian Adult Obesity Clinical Practice Guidelines: Reducing Weight Bias in Obesity Management, Practice and Policy. Available from: https://obesitycanada.ca/guidelines/weightbias
Factors affecting weight & health - NIDDK (2023) National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases. Available at: https://www.niddk.nih.gov/health-information/weight-management/adult-overweight-obesity/factors-affecting-weight-health
Estruch R & Ros E. The role of the Mediterranean diet on weight loss and obesity-related diseases. Reviews in Endocrine and Metabolic Disorders 2020; 21:315–327.
Sanders LM et al. Effects of Whole Grain Intake, Compared with Refined Grain, on Appetite and Energy Intake: A Systematic Review and Meta-Analysis. Advances in Nutrition 2021; 30;12(4):1177-1195.
Xu, Y. et al. (2024) ‘Relationship of vegetarianism with body weight loss and ASCVD’, Frontiers in Nutrition, 11. doi:10.3389/fnut.2024.1419743.
Mayo Clinic. Weight loss: Gain control of emotional eating. Available at: https://www.mayoclinic.org/healthy-lifestyle/weight-loss/basics/weightloss-basics/hlv-20049483
van der Valk ES, Savas M, van Rossum EFC. Stress and Obesity: Are There More Susceptible Individuals? Curr Obes Rep. 2018 Jun;7(2):193-203. doi: 10.1007/s13679-018-0306-y
Calculating your calories burned (2024) Mayo Clinic. Available at: https://www.mayoclinic.org/healthy-lifestyle/weight-loss/in-depth/exercise/art-20050999
Ong J, Chirinos D & Yap B. Relationship Between Sleep Health and Your Weight: https://www.obesityaction.org/community/article-library/the-relationship-between-sleep-health-and-your-weight/
NHS. How to get good sleep: Sleep and Tiredness: https://www.nhs.uk/live-well/sleep-and-tiredness/how-to-get-to-sleep/
Powell-Wiley, T.M. et al. (2021) ‘Obesity and cardiovascular disease: A scientific statement from the American Heart Association’, Circulation, 143(21). doi:10.1161/cir.0000000000000973.
van Walree, E.S. et al. (2022) ‘Disentangling genetic risks for metabolic syndrome’, Diabetes, 71(11), pp. 2447–2457. doi:10.2337/db22-0478.
Canada, P.H.A. of (2024) Government of Canada, Canada.ca. Available at: https://www.canada.ca/en/public-health/services/chronic-diseases/chronic-disease-risk-factors.html (Accessed: 28 May 2025).
Eating & physical activity to lose or maintain weight - NIDDK (2023) National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases. Available at: https://www.niddk.nih.gov/health-information/weight-management/adult-overweight-obesity/eating-physical-activity.
Ashwell, Margaret. (2011). Charts Based on Body Mass Index and Waist-to-Height Ratio to Assess the Health Risks of Obesity: A Review. The Open Obesity Journal. 311. 78-84. 10.2174/1876823701103010078.

BMI

Сізді қызықтыруы мүмкін

BMI

BMI Result obesity II

This result page classifies your Body Mass Index (BMI) as obesity class II based on your height and weight. Read more for further information.

BMI

BMI Result obesity II

This result page classifies your Body Mass Index (BMI) as obesity class II based on your height and weight. Read more for further information.

BMI

BMI Result obesity II

This result page classifies your Body Mass Index (BMI) as obesity class II based on your height and weight. Read more for further information.

BMI

BMI Result obesity II

This result page classifies your Body Mass Index (BMI) as obesity class II based on your height and weight. Read more for further information.

KZ26OB00049