Неліктен артық салмақты емдеу тек салмақ тастаумен шектелмейді?
Артық салмақ — тек таразыдағы көрсеткіш емес. Бұл денсаулыққа қатысты 200-ден астам физикалық және эмоциялық бұзылыстардың даму қаупін арттыруы мүмкін созылмалы жағдай. Олардың қатарына қан қысымының жоғарылауы, буындардағы ауырсыну және көңіл-күйдің төмендеуі жатады, әрі бұл толық тізім емес.
Сондықтан артық салмақ кезінде көрсетілетін білікті көмек тек салмақты төмендетумен шектелмейді. Тиімді тәсіл күнделікті өмір сапасына әсер ететін қатар жүретін денсаулық мәселелерімен де жұмыс істеуді қамтиды.
Артық салмақ кезінде тиімді көмек қандай болады?
Шынымен тиімді жоспар құру — командалық жұмыс. Оған дәрігерлер, мейіргерлер, диетологтер және психологтер қатысып, денсаулыққа қатысты мақсаттарыңызға жетудің шынайы әрі қолжетімді жолын бірге анықтауға көмектесе алады.
Тиімділігі дәлелденген тәсілдерге мыналар жатады:
- тамақтану бойынша кеңес беру — тамақтануды ұзақ мерзім сақтауға болатын әрі жайлы етіп ұйымдастыру;
- әдеттермен жұмыс істеу — ұзақ мерзімді нәтижеге әкелетін мінез-құлықтағы шағын өзгерістер;
- физикалық белсенділік — дәл сізге сәйкес келетін форматта;
- фармакотерапия — қажет болған жағдайда.
Мұндай тәсіл тек салмақты төмендетуге ғана емес, жалпы хал-жағдайды жақсартуға да көмектеседі — физикалық және эмоциялық тұрғыдан.
Артық салмақ жеке сәтсіздік ретінде емес, денсаулық жағдайы ретінде қабылданған кезде — дәрігерлер де, қоғам да — адамдар өздеріне лайық қамқорлықты алады: айыптаусыз және теріс көзқарассыз.
Әдебиеттер
- Ginsburg BM, Daley SF, Sheer AJ. Overcoming Stigma and Bias in Obesity Management. [Updated 2024 Mar 10]. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2024 Jan-. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK578197
- IOC Consensus statement obesity care vs. weight loss. Available at https://www.obesityaction.org/advocacy/policy-platform/ioc/#:~:text=IOC%20Statement%20on%20Obesity%20Care%20vs.&text=Obesity%20care%20is%20about%20health,like%20any%20other%20chronic%20disease.
- Systematic review and evaluation of current evidence poster Yuen Obesity Week 2016 Poster T-P-3166 (v1.0) - Yuen/Central figure (p.1)
- https://www.niddk.nih.gov/health-information/weight-management/adult-overweight-obesity/health-risks#:~:text=Having%20overweight%20or%20obesity%20increases,the%20cells%20in%20your%20body. https://www.niddk.nih.gov/health-information/weight-management/adult-overweight-obesity/health-risks#:~:text=Having%20overweight%20or%20obesity%20increases,the%20cells%20in%20your%20body.
- Rodgers A, Lawes CMM, Gaziano T, et al. The Growing Burden of Risk from High Blood Pressure, Cholesterol, and Bodyweight. In: Jamison DT, Breman JG, Measham AR, et al., editors. Disease Control Priorities in Developing Countries. 2nd edition. Washington (DC): The International Bank for Reconstruction and Development / The World Bank; 2006. Chapter 45. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK11738/ Co-published by Oxford University Press, New York.
- https://www.bhf.org.uk/what-we-do/news-from-the-bhf/news-archive/2019/september/a-life-of-low-cholesterol-and-bp-slashes-heart-and-circulatory-disease-risk#:~:text=Modest%20and%20sustained%20decreases%20in,of%20heart%20and%20circulatory%20disease.
- King LK, March L, Anandacoomarasamy A. Obesity & osteoarthritis. Indian J Med Res. 2013;138(2):185-93. PMID: 24056594; PMCID: PMC3788203.
- Chen L, Zheng JJY, Li G, Yuan J, Ebert JR, Li H, Papadimitriou J, Wang Q, Wood D, Jones CW, Zheng M. Pathogenesis and clinical management of obesity-related knee osteoarthritis: Impact of mechanical loading. J Orthop Translat. 2020 May 15;24:66-75. doi: 10.1016/j.jot.2020.05.001. PMID: 32695606; PMCID: PMC7349942.
- https://www.obesityaction.org/education-support/learn-about-obesity/mental-health/
- Stephanie Fulton, Léa Décarie-Spain, Xavier Fioramonti, Bruno Guiard, Shingo Nakajima,The menace of obesity to depression and anxiety prevalence, Trends in Endocrinology & Metabolism, Volume 33, Issue 1,2022,Pages 18-35,https://doi.org/10.1016/j.tem.2021.10.005.
- Dandgey S, Patten E. Psychological considerations for the holistic management of obesity. Clin Med (Lond). 2023 Jul;23(4):318-322. doi: 10.7861/clinmed.2023-0146. PMID: 37524420; PMCID: PMC10541028.Taheri S, Lin L, Austin D, Young T & Mignot E. Short sleep duration is associated with reduced Leptin, elevated ghrelin, and increased body mass index. Plos Med 2004; 1(3):62.
- https://www.numan.com/weight-loss/sleep/how-does-losing-weight-help-you-sleep Wren GM, Koutoukidis DA, Scragg J, Whitman M, Jebb S. The Association Between Goal Setting and Weight Loss: Prospective Analysis of a Community Weight Loss Program. J Med Internet Res. 2023 Jul 5;25:e43869. doi: 10.2196/43869. PMID: 37405833; PMCID: PMC10357317.
- Wren GM, Koutoukidis DA, Scragg J, Whitman M, Jebb S. The Association Between Goal Setting and Weight Loss: Prospective Analysis of a Community Weight Loss Program. J Med Internet Res. 2023 Jul 5;25:e43869. doi: 10.2196/43869. PMID: 37405833; PMCID: PMC10357317..
- https://www.obesityaction.org/education-support/treatment/medical-weight-management
- Segal Y, Gunturu S. Psychological Issues Associated With Obesity. [Updated 2024 May 2]. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2024 Jan-. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK603747/
- Farhana A, Rehman A. Metabolic Consequences of Weight Reduction. [Updated 2023 Jul 10]. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2024 Jan-. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK572145/